fbpx

Nietolerancja laktozy jest jedną z najczęściej występujących nietolerancji pokarmowych.

Laktoza jest cukrem występującym w mleku większości ssaków. W jelicie cienkim, w wyniku aktywności enzymatycznej laktazy, zostaje rozłożona do glukozy i galaktozy.

Przyczyny

W przypadku gdy laktaza nie występuje (alaktazja) lub jej działalność jest ograniczona (hipolaktazja) cukier mleczny nie jest trawiony ani wchłaniany. Niestrawione cząsteczki zwiększają objętość i płynność treści jelitowej, a w jelicie grubym są fermentowane przez bakterię. Konsekwencjami tego mechanizmu są zaburzenia żołądkowo-jelitowe i dyskomfort ze strony jamy brzusznej po spożyciu mleka.

Typy oraz objawy kliniczne:

  • Wrodzona nietolerancja laktozy -> występuje bardzo rzadko, a jej objawy pojawiają się u noworodka bezpośrednio po porodzie.
  • Wtórna nietolerancja laktozy -> występuje w wyniku uszkodzenia lub zaniku kosmków jelitowych, które zwiększają powierzchnie chłonną jelita cienkiego. Często schorzenie to jest konsekwencją szeregu chorób przewodu pokarmowego (np. celiakia czy choroba Leśniowskiego-Crohna). Po regeneracji jelita zdolność do trawienia laktozy zazwyczaj powraca, ale proces ten wymaga czasu, w niektórych przypadkach nawet kilka miesięcy.
  • Pierwotna nietolerancja laktozy -> występuje najczęściej i polega na stopniowym zaniku aktywności laktazy. Jej objawy narastają wraz z wiekiem, a ich intensywność zależy od ilości spożytej laktozy.

 

Wśród najczęściej występujących symptomów wyróżnia się:

  • uczucie pełności i przelewania z jamie brzusznej
  • wzdęcia
  • bóle brzucha
  • biegunkę
  • nudności
  • wymioty

 

Diagnostyka

Najbardziej popularną metodą pozwalającą na diagnostykę nietolerancji laktozy jest test tolerancji laktozy. Polega on na kilkukrotnym pomiarze stężenia glukozy w surowicy krwi po wcześniejszej podaży laktozy. Gdy laktoza jest prawidłowo rozkładana przez enzymy jelitowe w badaniu obserwuje się wzrost glukozy w surowicy w stosunku do wartości wyjściowej. Stała wartość glukozy i obecność objawów ze strony układu pokarmowego wskazuje na nietolerancję laktozy. Inną popularną metodą diagnostyczną jest wykonanie wodorowego testu oddechowego.

 

Postępowanie dietetyczne

Polega przede wszystkim na ograniczeniu lub całkowitej rezygnacji z produktów zawierających laktozę. Tolerancja niewielkich ilości laktozy jest cechą indywidualną. Należy pamiętać, że mleko oraz produkty mleczne są wartościowym m.in. źródłem białka i wapnia, a jego wyeliminowanie może doprowadzić do poważnych niedoborów. Aby temu zapobiec warto skontaktować się z wykwalifikowanym dietetykiem, w celu doboru pełnowartościowej diety